Sam Francis’ career embraces some fifty years of art history, averse to all trends, which the artist consciously and obstinately ignored in order to strike out along his own personal path. Creativity and tireless dedication to his work result in a diverse “expressive heritage”, with paintings, drawings and graphics. His Big Orange, Round the World and other artistic creations are among the icons and belong with the top achievements in post-war art immortalising his later oeuvre.Sam Francis was born in San Mateo (California) in 1923 and embarked on his artistic career in 1944 when he was immobilised by a plane accident for several months during his army training. During his revalidation he became acquainted with David Park, professor at the California School of Fine Arts and himself a successful abstract-expressionist artist. Although it was from David Park that he learnt the evocativeness of expressive art, for Sam Francis Matisse was the unconditional example with whom he at that time shared a predilection for primary colours. Following a guest lecture in Berkeley he is predominantly influenced by Mark Rothko’s persuasiveness and creativity. Later he is inspired by Joan Mitchell, Pollock and de Kooning’s work, just as Jean-Paul Riopelle and the European innovators like Dubuffet and Fautrier make their impact.Sam Francis’ use of exceptionally thin oil paint allows him to attain a refined transparency in his work, approaching the lightness and subtlety of the water colour technique, bringing delicacy and radiance to his instantly recognizable style.In 1950 Sam Francis moves to France, living in Paris for seven years, studying briefly at the Académie Fernand Léger and then moving on restlessly in search of new challenges. After the White Paintings, the Orange cycle are his first creations in the “City of Light”, which gave the artist the opportunity to create an area of tension between shape and colour, following the earlier white monochrome. Deep Orange and Black, as part of the Blue Balls Series, represents one of the major works from this period.Sam is a passionate traveller and remains so throughout his life, undertaking journeys throughout South America, Europe and Japan. This experience spurs the artist towards “living through” and setting out narrative, intellectually broadening, colourful abstract compositions, in which he experiments with “a controlled unpredictability of merging and drippings”.In spite of his admiration for Monet’s later work, the Paris School and in particular for Jean Arp and Yves Tanguy’s work, he resists the temptation to be led into the simplistic reproduction of still lifes and landscapes, but remains a resolute devotee of abstract expressionism.Following a series of successful European exhibitions, where his work was also on display at the famous Rive Droite, and diverse commissions for monumental wall paintings (including Basle and Tokyo) Sam Francis was discovered by Martha Jackson in 1956, whose unqualified support and approbation guided him into theTwelve Americans exhibition at the Museum of Modern Art in New York and later The New American Painting, where 17 artists, including Pollock and Rothko, demonstrated (for) the artistic freedom of expressive artists, an exhibition which “toured” Europe in 1958-59. In that period Francis painted the images which had remained in his mind: monumental canvases, whose transparent white oceans of paint are broken by continents, peninsulas and isthmuses in bright blue, red and yellow.He has a phlegmatic expression about the white “oceans” in his work: “the space in the center of these paintings is reserved for you …”After a sojourn in Berne (1960/61) Sam Francis returns once more to his trusty southern California in 1962, where he spends the last thirty years of his life living and working in Santa Monica. In 1965 he marries for the third time. His bride is the young Japanese photographer and video artist Mako Idemitsu, daughter of a wealthy Japanese art collector, friend and owner of the largest Sam Francis collection in the world.His artistic career develops into a big international success story. Throughout the world he becomes the icon, the advertisement for the modern American artists crowd. The exhibitions, whether they concern oil paintings, prints or work on paper, become increasingly in demand, acquiring a snowball effect and following each other in a hellish tempo. Some critics unfairly refer to his work as predictable but the remarkable Blue Balls from the turbulent sixties quickly has them eating their words.His Edge Paintings appear in 1964, followed by the sky painting performance (1966), in 1969 he is awarded an honorary doctorate in Philosophy by Berkeley University and he commences studies under Dr James Kirsch, a prominent analyst in Jung philosophy.The monumental canvases are replaced by paintings on paper in hugely variable formats, extremely varied in composition and often in less lively colours, strongly influenced by the artist’s frame of mind and/or satisfaction with life. His Edge Paintings remain very desirable collectors’ items, just as the later Grid Paintings (1977).Acrylic paint was to play a major role in Sam Francis’ work at the end of the sixties. This type of paint offers enormous possibilities to the painter. Once more obsessed by a vivid colour palette, he has his paint prepared by his own paint mixer who, in contrast to the average producer, works with high concentrations of colour pigment, providing greater impact through both their radiation and subtlety of colour. Sam has complete control over colour and material and directs the tractable acrylic paint with a flair for poetry and composition.Where a whole series of processes would be involved with oil paint, acrylic paint suddenly simplifies everything and culminates in remarkable “manipulated” compositions.Brushstrokes are gathered into large and smaller colour fields which, in terms of colouring are always harmoniously related to each other. These colour fields and drippings which play such an important part in the expressive entirety give to this branch of abstract painting the melodious name colorfield painting. Through this powerfully expressive brushstroke, the countless splashes and the drip method continue to result in a physical action, but in contrast to the often unbridled and demonstrative violence of action painting, Sam Francis’ treatment seems calmer and more thought-out.Through the improved and considered brushwork and conscious use of materials it has lost its purely demonstrative character. Also the large amount of white, which simultaneously does service as outlet area for the drip trails, contributes to this. In spite of the fact that through this large white colour field the whole appears tranquil and open, in this trend, too, the manoeuvre is not completely finished. Colour fields and splashes often appear to continue beyond the edges; this “painting” also creates the impression of being a fragment of a large whole.Sam Francis was a trendsetter in the area of colorfield painting and to this day remains unsurpassed in this whimsical and colourful art movement.Photo credit: Nico Delaive

  • A R M A N

    Born as Armand Fernandez in 1928 at Nice, son of an antique dealer. He received his first lessons in painting by his father. In 1946 he took his Baccalauréat in philosophy and mathematic and began to study painting at the École Nationale d'Art Décoratif in Nice. In 1947 he met Yves Klein and Claude Pascal in Paris. Completing his studies in Nice in 1949, he went to the École du Louvre, where he studied archaeology and oriental art. His first « commercial » paintings were influenced by Surrealism. In 1951 he became a teacher at the Bushido Kai Judo School. He completed his military service as a medical orderly in the Indo-Chinese War. He did abstract painting in 1953 and took part in actions with Yves Klein, with whom he had been discussing subjects such as Zen Buddhism and astrology since 1947.He was very impressed by a Kurt Schwitters exhibition in Paris in 1954 which inspired him to begin his work with stamp imprints, the Cachets. He earned his living during this period through occasional jobs such as selling furniture or… harpoon fishing. Arman had his first one-man exhibitions in London and Paris in 1956. In 1957 he travelled around in Persia, Turkey and Afghanistan. In 1958 he omitted the "d" in his name, inspired by a printer's error. He started his monotypes using objects, his « Allures ». In 1959 he did his first « Accumulations » and « Poubelles ». The Accumulations were assemblages of everyday objects and similar consumer articles displayed in boxes. The Poubelles were similar, but there he used collections of rubbish. In 1960 he became a founding member of the Nouveaux Réalistes. Through this group he made contact with members of the « Zero group ». He had exhibitions in New York and Milan in 1961 and made his sliced and smashed objects (Couples, Colères). In 1962 he showed his art in various European cities and in Los Angeles, where Edward Kienholz assisted him. He started his so-called Combustions, or burned objects, in 1963. A year later he took apart-time residence in New York and had his first museum retrospectives at the Walker Art Centre, Minneapolis, and at the Stedelijk Museum, Amsterdam.Plexi became his most important material. In 1965 and 1966 he got retrospective exhibitions in Krefeld, Lausanne, Paris, Venice and Brussels.In 1967 he initiated collaboration between art and industry with the company Renault and represented France at "Expo '67", Montreal. He showed at the Venice Biennale and at Documenta IV in Kassel in 1968. In 1970 he started his famous Accumulations inconcrete and exhibited at the World's Fair in Osaka. In 1971 he made some series with organic garbage embedded in plastic. In 1972 Arman gained American citizenship in addition to his French nationality. In 1974 he toured with a retrospective through five North American cities, and returned to Paris. Since 1975 he resides in New York - where he has a studio – in Vence and in Paris. (picture: a view of the Arman studio in Vence)


    Born in 1931 at Cincinnati, Ohio. Studied psychology at the University of Cincinnati and went afterwards to the Art Academy of Cincinnati, 1955-56. From 1956 to 1959 he studied under Nicolas Marsicano at the Cooper Union School of Art and Architecture, New York. First he was painting in the style of Abstract Expressionism, influenced by de Kooning. In 1959 he turned to experimenting with small, abstract collages. In 1960 he changed to painting objects and landscapes. He had his first one-man exhibition at the Tanager Gallery, New York, in 1961. In 1962 he participated in the exhibition « The Figure » at the Museum of Modern Art, New York. In 1963 he was included in « Pop Goes the East » at the Contemporary Arts Museum, Houston, and in 1965 in the Young America 1965 exhibition at the Whitney Museum, New York. He was represented at the Sao Paulo Biennale, 1967, and at the Documenta IV and VI, Kassel, in 1968 and 1977 respectively. His exhibition « Early Still-Lifes » 1962-1964 began its tour of the USA at Balboa, California, in 1970. In 1974 his exhibition The Early Years: Collages 1959-62 toured the USA. In the same year he was included in the exhibition American Pop Art, Whitney Museum, New York, and in Illusions of Reality at the Art Gallery of New South Wales, Sydney, in 1976. His work started with brash collages, assemblages and environments using commonplace commodity articles and modeled on advertising catalogs - usually combined with the exhibitionistic pose of a female body. In the course of his work on the series Great American Nudes he enlarged the format of his canvasses.


    Van ‘décollage’ tot ‘Nuove Icone’ en verder…Mimmo Rotella, zoon van een modeontwerper, werd geboren in de Zuid-Italiaanse stad Catanzaro op zeven oktober 1918. Hij doorloopt er de lagere en de middelbare school en trekt daarna naar Napels om er kunstonderwijs te volgen. Wanneer hij in 1941 een functie krijgt op het Ministerie van Post en Telecommunicatie verhuist hij naar Rome. Ook de hoofdstad kan hem echter niet lang vasthouden: Mimmo Rotella wordt opgeroepen voor het leger en begint in het stadje Nocera aan zijn officiersopleiding. Van hieruit gaat het naar de School voor Onderofficieren in Caserta (Campania). In 1944 verlaat hij de krijgsmacht en behaalt hij zijn diploma aan de Kunstacademie van Napels. Van 1944 tot 1945 doceert hij in deze stad tekenkunst aan het Instituut voor Landmeters. Daarna trekt Rotella weer naar Rome. Na zijn eerste, figuratieve stappen en experimenten werkt hij een totaal eigen beeldvorming uit op basis van een neo-geometrische matrix. Zijn deelname aan de ‘Mostra Sindacale di Arti Figurative’ in 1947 is meteen ook Rotella's eerste expositie. Tot 1951 tekent hij ook present voor de jaarlijkse Art Club-exposities in Rome en Turijn. Een van de pijlers in het oeuvre van Mimmo Rotella is de fonetische poëzie, zijn alternatieve expressievorm uit 1949. Gevraagd naar een omschrijving, bedacht de kunstenaar het woord 'epistaltisch', een neologisme zonder betekenis: de fonetische poëzie is een verzameling - eveneens verzonnen - woorden, fluitgeluiden, klanken en ‘onomatopoëtische’ herhalingen. Tijdens datzelfde jaar 1949 schrijft Rotella ook het 'Manifesto della poesia epistaltica', dat in 1955 zal gepubliceerd worden door Leonardo Sinisgalli in 'Civiltà delle Macchine'. In de Galleria Chiurazzi in Rome vindt in 1951 een belangrijke gebeurtenis plaats: Rotella’s eerste solo-expositie, met abstract-geometrische werken. De expositie wordt met gemengde gevoelens onthaald en krijgt het soms hard te verduren van de kunstcritici, maar die kritiek brengt een obstinate, inventieve kunstenaar als Rotella allerminst van slag.1951 is ook het jaar waarin hij voor het eerst in contact komt met Franse kunstenaars, meer bepaald tijdens het Parijse ‘Salon des Nouveaux Réalistes’. Voor de periode 1951-1952 wordt hem door de Fullbright Foundation een beurs toegekend die hem de kans geeft als ‘Artist in Residence’ aan de Amerikaanse University of Kansas City te verblijven. Hij maakt er onder meer een grote muurschildering in de leeszaal van het universiteitsgebouw, neemt er ook een aantal fonetische gedichten op, begeleid door percussie-instrumenten en houdt een performance met zijn fonetische poëzie aan de Harvard University in Boston, waar hij ook andere stukken opneemt voor de Library of Congress in Washington.In 1952 exposeert hij ook in de Rockhill Nelson Gallery in Kansas City. Het is zijn tweede individuele tentoonstelling. Het verblijf in de Verenigde Staten brengt echter meer teweeg; hij maakt er kennis met de protagonisten van de nieuwe kunststromingen: Robert Rauschenberg, Claus Oldenburg, Cy Twombly, Jackson Pollock en Franz Kline.Bij zijn terugkeer naar Rome in 1953 maakt Mimmo Rotella een langdurige crisis door en valt zijn artistieke productie helemaal stil. Een tijd lang is hij ervan overtuigd dat alles al eens gedaan of gemaakt is, tot wanneer hij, zoals hij het zelf omschrijft, een moment van ‘Zen-verlichting’ ervaart: Hij ontdekt kortweg de artistieke uitdrukkingskracht van de affiche als boodschap van de stad. Hier ligt ook het begin van de décollage - en eerst de collage: stukken op straat losgetrokken affiches die hij op doek lijmt. Rotella neemt de collage van de kubisten over en ‘besmet’ die met het objet trouvé, de heiligschennende fetisj van de dadaïsten. In 1954 laat hij ons in Rome voor het eerst kennismaken met de ‘gescheurde affiche’ op een expositie die de naam ‘Sei Pittori sul Tevere’ draagt.Rotella is ook de bedenker van de ‘double décollage’, waarbij de affiche eerst van de muur wordt gehaald en dan later in het atelier wordt verscheurd. Tijdens deze periode maakt hij ook gebruik van de achterzijde van de affiches, waardoor hij een resultaat creëert als van niet-figuratieve werken en monochromen.De erkenning voor zijn werk begint in 1956, wanneer hij de ‘Graziano Award’ krijgt, gevolgd door de ‘Battistoni e della Pubblica Istruzione Award’ in 1957. Met de Cinecittà-serie begint hij in 1958 ook de lichamen en gezichten van filmaffiches in zijn werken op te nemen, waardoor zijn oeuvre een nieuwe, meer figuratieve kant opgaat.De door de critici op het einde van de jaren 1950 als exponent van de ‘giovani artisti romani’ (jonge Romeinse kunstenaars) erkende Rotella, krijgt het etiket ‘affichescheurder’ en ‘schilder van gelijmd papier’opgeplakt. 's Nachts trekt hij, gewapend met een zakmes, door de straten van Rome en maakt hij niet enkel affiches los, maar ook stukken staal en zink van de onderliggende frames. In 1958 wordt Rotella in Rome opgezocht door de Franse kunstcriticus Pierre Restany. Deze ontmoeting is het begin van een lange vriendschap. Dat jaar neemt hij ook deel aan de Romeinse expositie ‘Nuove tendenze dell'arte italiana’, georganiseerd door Lionello Venturi in de hoofdzetel van de Rome-New York Art Foundation. In 1959 verschijnt een van zijn werken ook in het bijzonder invloedrijke tijdschrift Azimuth, dat was opgericht in Milaan door Enrico Castellani en Piero Manzoni.De nieuwsgierigheid van het publiek naar de extravagante bohémienlevensstijl van de kunstenaar wordt in 1960 gelest met de kortfilm van Enzo Nasso over de ‘Pittori arrabbiati’ (boze schilders). Rotella zelf staat in voor het commentaar in de film.In 1960 sluit Mimmo Rotella zich aan bij de strekking van de ‘Nieuwe Realisten’, zonder echter hun manifest te ondertekenen. De stroming was het geesteskind van Pierre Restany en groepeerde belangrijke namen als Yves Klein, Jean Tinguely, César, Daniel Spoerri, Arman, Niki de Saint Phalle en Christo. De groep omvatte ook de Franse kunstenaars Hains, Villeglé en Dufrêne, die eveneens met collages en décollages werkten, maar op hun eigen manier.In zijn isolement was Rotella ver voor op zijn Franse collega's, die hun werk pas in 1957 in de Parijse Galerie Colette Allendy voor het eerst geëxposeerd zagen. Het werk van Mimmo Rotella staat aan het begin van een tijd waarin de mediacultuur een steeds belangrijkere rol gaat spelen in een samenleving die steeds vluchtiger wordt. Dit maakt dat zijn kunst een zeer precies historisch moment vertegenwoordigt. Zijn schreeuwende kleuren geven de kijker stof tot nadenken over de realiteit van een door de media overspoelde stadscultuur en brengen het publiek, door de poëtische lading die hij erin aanbrengt, tot een overpeinzing hiervan. De strijdvaardigheid en innovatie waarmee Mimmo Rotella het begin van het mediatijdperk inluidt, maakt hem tot één van de belangrijkste Europese kunstenaars van deze tijd.Samen met zijn décollages maakt Rotella ook composities met objecten die hij koopt van rommelleurders: kroonkurken, flesdoppen, eindjes touw en garen, enz.Rotella's beeldvorming wordt sterk beïnvloed door de Amerikaanse pop-art, het abstracte expressionisme, en het Spazialismo en de art-informel waar Lucio Fontana en Alberto Burri op dat ogenblik in Italië mee bezig zijn. In 1960 ontmoet hij in Rome Willem De Kooning en Mark Rothko.In 1961 neemt Rotella deel aan de historische Parijse expositie ‘A 40° au-dessus de Dada’, onder leiding van Pierre Restany. In 1962 spreekt hij over zijn eigen artistieke bezigheden aan de School of Visual Arts in New York. In 1964 wordt hij uitgenodigd om deel te nemen aan de Biënnale van Venetië.Terwijl de pers het in toenemende mate heeft over het fenomeen Affichisme, verhuist Rotella naar Parijs, waar hij een procedure uitwerkt voor serieproductie door de projectie van negatiefbeelden op lichtgevoelig doek. Hij geeft het proces eerst de naam ‘Reportage’ en bedenkt in 1965, samen met kunstcriticus Otto Hahn en schilder Alain Jaquet de naam ‘mec-art’. Met behulp van typografische producten creëert hij tussen 1967 en 1973 zijn Art-typowerken, waarbij hij proefdrukken kiest en die reproduceert op doek. Met deze procedure amuseert hij zich door reclamebeelden over en door elkaar te plaatsen. “Ik heb mijn vroegere werkwijze omgedraaid: eerst was ik erop uit om die materie, die werkelijkheid uiteen te halen, en nu voeg ik ze weer samen”, was zijn laconieke omschrijving van dit nieuwe fenomeen.In het begin van de jaren 1970 maakt Rotella ook een aantal werken waarbij hij oplosmiddelen rechtstreeks laat inwerken op advertentiepagina's in tijdschriften, waardoor er slechts een afdruk (frottage) of helemaal niets meer (effaçage) overblijft. Twee jaar later, in 1972, publiceert hij een gewaagde autobiografie met als titel ‘Autorotella’.Zijn ‘Plastiformen’ zien het daglicht in 1975: hij hecht gescheurde affiches vast op een polyurethaan draagvlak, waardoor het geheel een driedimensionale indruk verkrijgt.Tijdens datzelfde jaar neemt hij ook zijn eerste Italiaanse LP op met fonetische poëzie en met een inleiding van Alfredo Todisco, wat hem in 1976 naar het eerste ‘Festival International de Poésie sonore/Poésie action’ leidt in het Atelier Annick Le Moine. Een ander experiment uit deze periode is het oprollen van affiches om ze vervolgens in plexiglazen kubussen te presenteren.Nadat Rotella in 1980 Parijs verlaten heeft voor Milaan, werkt hij in de daaropvolgende jaren aan zijn ‘Blanks’: reclameaffiches bedekt met witte stroken papier - zoals dat het geval is met affiches die vervangen worden of waarvan de huur van het reclamepaneel is verlopen - na een conceptuele operatie. In 1984 werkt hij weer met penseel en acrylkleuren voor zijn tweede cyclus van aan de film gewijde werken: ‘Cinecittà 2’.In 1986 brengt hij een bezoek aan Cuba, en stelt hij tentoon in de Universiteit van Havana. Tijdens zijn verblijf brengt hij ook een performance: het verscheuren van affiches op een marktplein van de stad. Ook houdt hij tijdens dat jaar een aantal lezingen aan de Domus-academie in Milaan.Het is dan dat Mimmo zijn sovrapitture (overschilderingen) creëert, geïnspireerd door het toenmalige thema van de graffiti, en waarbij hij schildert op gescheurde, op doek gelijmde reclameaffiches en vanaf 1987 ook op gescheurde affiches op metalen dragers. Hij tekent anonieme boodschappen, zoals je die ook kan vinden op muren in de steden: tekens, liefdesboodschappen of (anti-)politieke slagzinnen met een dubbele betekenis.In 1990 neemt Rotella deel aan de ‘Art et Pub-expositie’ in het Centre Pompidou in Parijs en aan de ‘High and Low-expositie’ in het New Yorkse Museum of Modern Art.In 1991 huwt hij de jonge Russische economiste Inna Agarounova, die hem in 1993 een dochtertje schenkt, Asya.In 1992 krijgt hij de eretitel ‘Officiel des arts et des Lettres’ uit handen van de Franse Minister van Cultuur, Jack Lang.In 1994 wordt Rotella uitgenodigd om deel te nemen aan ‘Italian Metamorphosis’ in het Guggenheim Museum in New York. In 1996 neemt hij deel aan ‘Face à l'Histoire’ in het Centre Pompidou en aan de expositie ‘Halls of Mirrors’ in het Museum of Contemporary Art in Los Angeles, een tentoonstelling die later de wereld zal rondtrekken, en ook in Rome te zien is. 1996 is ook het jaar waarin de vernissage van een individuele expositie on line te volgen is op het internet, de allereerste keer dat in Italië zoiets gebeurt.In 1997 draagt Rotella een serie werken op aan de films van Frederico Fellini onder de naam ‘Felliniana’.In 1999 ondertekent Sergio Abramo, de burgemeester van zijn geboortestad Catanzaro, een hoogst merkwaardig gemeentelijk besluit waardoor Rotella officieel de toelating krijgt om in Catanzaro en omgeving affiches af te scheuren. Een late appreciatie?Tijdens de 49ste Biënnale van Venetië wordt hij uitgenodigd in het kader van zijn historisch belang in de ontwikkeling van de hedendaagse kunst. De op film geïnspireerde werken van Mimmo Rotella laten goed zien dat investeren in kunst hetzelfde is als investeren in energie, of zoals de kunstenaar het zelf verwoordt: “Talent is niets zonder creatief taalgebruik.”In 2002 ontplooide een tomeloze, 84-jarige ‘zoeker’ een nieuwe cyclus, waarvoor zijn goede vriend en mentor, wijlen Pierre Restany, de naam ‘Nuove Icone’ bedacht. Vijftig jaar na de ontdekking van de décollage blijft Mimmo Rotella voortdurend op zoek gaan naar nieuwe uitdagingen, de betekenis van ‘kunst’ en de essentie van schilderen. Bij ‘Nieuwe Iconen’ maakt hij, soms met zelfspot en met een ironische, relativerende glimlach, een retro-analyse van een rijk gevulde carrière, waarvan het einde nog lang niet in zicht is. Met een levendige en subtiele creativiteitszin blijft Mimmo Rotella ook op zijn zesentachtigste nog actief en productief, en experimenteert hij verder met zijn métier, steeds op zoek naar die ultieme vernieuwing.


    HERMAN VAN NAZARETH (° Evergem 6 november 1936) neemt een aparte plaats in op de internationale kunstscene. Hij kreeg zijn opleiding aan de Koninklijke Academies van Gent en Antwerpen, waar hij de schilder- en grafische kunsten onder de knie kreeg.Op artistiek gebied was Herman Van Nazareth een laatbloeier, maar hij is wel van alle markten thuis. In het begin der jaren zestig verbaasde de schilder-graficus menig kunstliefhebber met zijn expressionistische koppen, figuren en landschappen waar vooral koloriet en tonaliteit centraal stonden. Begin der jaren zeventig verwerkt hij die figuren in lyrische landschappen en wordt zijn kleurgebruik subtieler en milder.In Zuid-Afrika krijgt hij de smaak van het bronsgieten en het steenkappen te pakken. In 1965, aan de Michaelis School of Fine Art in Kaapstad, waagt hij zich met succes aan de beeldhouwkunst. Eerst met robuuste, expressionistische ruwe vormen en figuren, later met abstract-constructieve composities. Terug in België (1978) ontdekt hij de voldoening van het bewerken van ruwe, massieve marmer (1980-84), een materie welke hij met een aan de volmaaktheid grenzende techniek, een subtiel gevoel voor esthetiek en een onuitputtelijke verbeelding, weet te ontwikkelen tot een « nieuwe materie », eenvoudig, maar verruimend van vorm en geest.Plexiglas (1986-87) wordt de volgende uitdaging. Deze vernieuwende grondstof geeft aan zijn werk een bijkomende dimensie door de speling van het licht, de dieptewerking en de handelbaarheid van het materiaal.Sinds 1987 experimenteert hij met een totaal nieuw medium. Uit koper, ijzer en cortenstaal groeit een nieuwe monumentale,geometrische figuratie, eenvoudig van opbouw maar met een felle, overduidelijke signaalwaarde in het door een betonnen wegeninfrastuructuur gesatureerd landschap. Door het vormevenwicht, de duidelijke herkenbaarheid en de vakkundige afwerking is zijn monumentaal oeuvre als het ware uitgegroeid tot een kunstzinnig landmerk in de natuur. Naar het millennium toe grijpt hij terug naar de oervormen uit zijn beginperiode en gaan zijn beelden weer sterk aanleunen bij zijn geschilderd oeuvre. Gefascineerd door maskers en figuren gaat hij opnieuw boetseren en komt zijn liefde voor het brons terug. Dit resulteert in een reeks sublieme maskers en figuren met een merkwaardige patina, eenvoudig van vorm, maar abstract-expressionistisch van gedachtengoed.Herman Van Nazareth blijft -sinds al die jaren - een vaste internationale waarde met werk in openbaar bezit en diverse private collecties. Zijn inventiviteit en zijn doorzettingsvermogen zorgen ervoor dat zijn werk steeds vernieuwing breng en internationaal gegeerd blijft.


    Benjamin Vautier n'est plus Benjamin Vautier depuis qu'il a décidé et préféré devenir Ben, parce que c'est affectueux et que cela évite de devenir grand. Car c'est bien connu, on passe tout aux enfants, leurs bêtises, leurs caprices.Né le 18 juillet 1935 à Naples, de mère occinato irlandaise et de père suisse français, Ben a vécu en Turquie, Egypte, Grèce et Italie. Arrivé à Nice en 1949, il y vit et travaille actuellement.De l'école au collège, en passant par un petit boulot dans une librairie, c'est en 1955 qu'il va rencontrer le peintre Robert Malaval avec lequel il ouvre une boite de nuit, "l'ethniste" occitan François Fontan, Yves Klein et Arman.En 1958 il ouvre un magasin de disques d'occasion qui devient vite un lieu d'exposition et de rencontres. Cet endroit, qu'il décorera d'écriture et d'objets au fil des années, prendra le nom de Laboratoire 32, puis de Galerie Ben doute de tout. Ce lieu de débats et d'idées existera jusqu'en 1972. Le musée National d'Art Moderne en fera l'acquisition en 1975.Dans les années 60, cherchant à dessiner des formes nouvelles, à faire du nouveau, à choquer, et à dépasser les limites reconnues de l'art, Ben va s'adonner aux écritures dans les rues et sur son magasin. Il commence à signer tout ce qu'il a sous la main. Sa rencontre avec le courant néodada Fluxus se fait au travers de son représentant Georges Maciunas. Pour Ben tout devient art, même les gestes les plus ordinaires. Son ego devient moteur de la création.Les années 70 sont des années de doute. A Nice, dans sa maison, les débats vont bon train, notamment autour du Support-Surface. Il expose à Paris (Galerie de Daniel Templon) et il est en bonne place dans l'exposition inaugurale au Centre Pompidou A Propos de Nice (1977).Dans les années 80, l'inventeur de l'expression Figuration libre, s'engage à défendre Combas et la jeune peinture. Ben pratique le forfait, commence à consigner ses fantasmes sexuels, publie La Première Internationale ethniste.Dans les années 90, Ben peint, entre autre, deux grandes toiles : Le Titanic (1992 – Collection Galerie Guy Pieters), sur l'écoulement du marché de l'art, et La tour de Babel (1994), dans laquelle il remercie Dieu d'avoir envoyé la diversité des langues. Ben une rétrospective, pour ou contre est présentée au Musée d'Art Contemporain de Marseille du 14 juillet au 1er octobre 1996.Agitateur public, héritier de Duchamp, Ben est le dernier artiste d'avant-garde. Son ego se porte bien merci. Il a une règle : douter de tout et même de lui-même. Il a aussi des certitudes : pas d'art vivant sans nouveauté, pas de richesses sans multiculturalisme. Ben expose sa quête permanente de modernité.Provocateur, paranoïaque extra lucide, touche à tout, Ben parle beaucoup et écrit énormément sur l'art et la vie, la culture et la peinture, les avant-gardes et les ethnies. Il peint, fabrique des objets bizarres, appose sur bien des tee-shirts d'été de sa belle écriture ronde sa signature et ses phrases-réflexions sur l'art.Ben a avoué que ce qui l'obsède, c'est de savoir à quoi sert la peinture, où elle va, pourquoi l'art, où va l'art, à quoi il sert..., qui fait le jugement, qui écrit l'histoire de l'art, qui fait son tri... Donc en résumé, il passe son temps à douter.


    Born in 1928 at New Castle, Indiana, as Robert Clark. Between 1945 and 1948 he studied at art schools in Indianapolis and Utica, and from 1949 to 1953 at the Chicago Art Institute School and the Skowhegan School of Painting and Sculpture, Maine.In 1953 and 1954 he went to the Edinburgh College of Art and London University, after which he settled in New York. He took up contact with the painters Kelly, Smith and Youngerman. His early works were inspired by traffic signs, automatic amusement machines, commercial stencils and old trade names. In the early sixties he did sculpture assemblages and developed his style of vivid color surfaces, involving letters, words and numbers. In 1966 he had exhibitions in Düsseldorf, Eindhoven (Van Abbemuseum), Krefeld (Museum Haus Lange) and Stuttgart (Würtembergische Kunstverein). He was represented at the documenta "IV" exhibition, Kassel, in 1968. He became known for his silkscreen prints, posters and sculptures, which took the word LOVE as a theme. The brash directness of these works stemmed from their symmetrical arrangements of color and form.


    Een der meest succesvolle beeldhouwers van de huidige, Belgische generatie plastische kunstenaars is ongetwijfeld Jan Desmarets. Deze West-Vlaming nestelde zich enkele jaren geleden in Destelbergen en heeft nu een ruim atelier met gieterij in de Gentse deelgemeente Wondelgem. Jan Desmarets is de beeldhouwer van de elegantie, de sierlijkheid van beweging. Mens of dier vereeuwigt hij in een bronzen momentopname, die, statisch ogend, een illusie aanhoudt van voortdurende beweging. Jan Desmarets werd geboren te Ieper op 21 januari 1961. Hij studeerde aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Gent om zich daarna ter vervolmaken aan het Museum voor Schone Kunsten in diezelfde stad. Deze jonge beeldhouwer vergroeide met de jaren met het brons, een materie die hij koestert met passie en laat ademen door zijn specifieke techniek van gieten, lassen, polieren en patineren. Bij hem vindt je geen gave, strak omlijnde vormen, maar een speelse, ruwe weergave van de werkelijkheid, waar de onvolmaaktheid van mens en dier geaccentueerd wordt in een kritische elegantie, die de moderne beeldhouwkunst een andere dimensie geeft dan deze die we gewoon zijn van puristen als George Minne, Constant Meunier en vooral dichter bij ons Georges Grard. In tegenstelling met genoemden weert hij de strakke uniformiteit van een gelijkmatige patina, maar opteert voor een kleuring die persoonlijkheid en warmte uitstraalt. Precies die ruwe doorzichtigheid en de luchtigheid van het brons laten zijn oeuvre ademruimte. De kunstenaar zelf is één met zijn bronzen : statisch, monumentaal, maar toch speels. Van jongsaf « speelde » Jan Desmarets met modder en klei. Het lijkt of hij toen reeds vergroeid was met de natuur. Waar kinderen leren modelleren met plasticine, vond Desmarets « zijn materie » in de West-Vlaamse aarde. Vormgeving leek een aangeboren talent te zijn. Zelfs toentertijd kwam die ongekunsteldheid van de natuur met haar grilligheid en haar onvolmaaktheden boven. Jaren later blijkt dat hij die oeropvattingen nog steeds koestert. Zijn beelden zijn eerder expressionistisch dan louter figuratief. Er zit ziel in en ze stralen een diepgaande filosofische ondertoon uit. Wanneer Desmarets een sculptuur uitdenkt en oog in oog komt met zijn thema’s en schetsmatige vormen, ontdoet hij zich van alle beperkingen en remmingen die de louter figuratieve vormgeving inhoudt en volgt hij enkel zijn eigen regels. Hij onderwerpt een wetmatigheid van de natuur aan zijn eigen verbeeldingskracht en gehoorzaamt enkel de hoogste wetten van ethiek, schoonheid, harmonie en van de esthetische traditie hem eigen. Welk thema hij ook bespeelt, ergens waart men een zweem van mysterie, liefde of angst voor de toekomst van de ziel en het lichaam. Zijn emoties zijn spontaan en levendig. De « woordenschat » van zijn beelden is steeds weer expressief en origineel. Hoe eenvoudig de vormen ook mogen zijn, het blijft fascinerend om zijn multi-dimensionele composities met hun stoere bronzen bast, te observeren en aan te raken om nog beter de veruiterlijking van zijn ideeën en emoties te begrijpen. In alles wat Jan Desmarets « schept » kan je als kunstliefhebber een tactvolle benadering van de zinnelijke zijde van de natuur ontwaren. Hij interpreteert die natuur op een vrije, soms eigenwijze manier en tolereert dan ook « de versmachtende grenzen van het zichtbare » niet. Zijn vindingrijkheid, die geconcentreerd is in de geladen ruimte tussen realiteit en verbeelding, tussen Gods bedoeling en de grillige regels van de mens, brengt ons geloof in de onuitputtelijkheid van de kunst.


    DAVID SPILLER est un artiste très remarqué sur la scène d’art Londonienne et s’abstient un peu des courants fréquents de l’art du 20ième siècle. Son œuvre est folâtre et reste très lié à l’art des années pop. Fragments de bandes dessinées et de textes de chansons populaires des années soixante étalent la joie ou un moment de nostalgie et de méditation dans chacune de ses toiles. Il y a une ressemblance superficielle avec l’œuvre de Roy Lichtenstein, mais Spiller réfère souvent aux idées de Warhol, Twombly et Rauschenberg. Dans un sens il aime travailler dans l’âme des icônes des années soixante, mais de l’autre côté il a un lien spécial avec les artistes américains et allemands qu’il a connu à New York et Berlin et qui succédaient au groupes de « Réalistes Capitalistes » et « Néo-Expressionistes » avec comme protagonistes Walter Dahn, Ford Beckmann et Donald Baechler.L’art de Spiller vient vraiment droit du cœur, est narratif, très compréhensible et même parfois un peu malicieux.


    Toen in het midden van de jaren vijftig, als reactie op het abstract expressionisme, met vernieuwers als Jackson Pollock, Willem de Kooning, Hans Hartung en Georges Mathieu, een nieuwe strekking ontstond, die in de jaren zestig de wereld veroverde met protagonisten Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Robert Indiana, Tom Wesselmann en deze lichting door de Engelse kunstriticus Lawrence Alloway, de naam Pop Art meekreeg, zal het bij een jonge kunstenaar als Philippe LEBEAU geenszins opgekomen zijn, dat hij ooit in die richting zou worden geduwd. Het oeuvre van Philippe LEBEAU wil niet samengevat worden onder één noemer. Er zit meer in dan het alleen maar op canvas vastleggen van gebruiksvoorwerpen, massamedia, banale dingen uit onze oververzadigde consumptiemaatschappij. Het werk bevat een ondertoon, een filosofie waarmee de kunstenaar dat alledaagse en de veramerikanisering van onze Europese samenleving probeert te relativeren, te verklaren, aan de kaak te stellen en op een ongewone manier over te brengen aan gelijkgestemden. Philippe LEBEAU is een product van de « Ecole Supérieure des Beaux-Arts St-Luc van Luik, waar hij zich vervolmaakte in grafiek en schilderkunst. Heel eventjes bewandelde hij, gedreven door zijn bewondering voor Salvador Dali, de paden van het surrealisme. In 1981 kwam er echter een totale ommekeer. Een onverhoopte reis naar de Verenigde Staten bracht hem in contact met The American Dream. De Amerikaanse levensstijl, die ongedwongen manier van bewegen en zijn, die onuitputtelijke verbeeldingskracht van een volk op zoek naar een eigen cultuur, dreef hem tot de musea en culturele centra, waar hij gefascineerd werd door de diversiteit en de relativeitszin van de Popart. Het oeuvre van Christo, Rauschenberg en Warhol, liet hem niet meer los en inspireerde hem onweerlegbaar bij zijn zoektocht naar een eigen, geijkte stijl, die, na een persoonlijke ontmoeting met SMAK-directeur Jan Hoet, uitgroeide tot een steeds herkenbare, sfeervolle, frisse schriftuur, met ludieke of sterk filosofische ondertonen. Amerika, Dokumenta en Hoet hadden Philippe LEBEAU op het juiste spoor gebracht. In 1987 verzamelde LEBEAU, in de toenmalige Galerij Pantheon te Knokke, een fijnzinnige reeks werken die sfeer en de ervaringen bij zijn veelvuldige Amerika-reizen op subtiele wijze weerspiegelde. De tentoonstelling « From Coast to Coast » was dan ook uiterst succesvol en Lebeau kreeg er het bezoek van George MATHIEU, filosoof, lid van de Académie Française en één der meest gerenommeerde abstractschilders van Frankrijk. De lovende woorden die MATHIEU toen neerschreef werden de inleiding van de cataloog voor Lebeaus nieuwe tentoonstelling « Good Morning America » in 1989. Dit evenement zou zijn artistieke doorbraak bevestigen. De kunstenaar had een eigen weg gevonden. Geïnspireerd door de sterk gepersonaliseerde nummerplaten - verschillend van staat tot staat - en het op een hyperrealistisch weergeven van de Amerikaanse fantasie, kitscherigheid en vindingrijkheid, maakte hij zijn vernieuwde oeuvre tot de kroniek van zijn trektochten door het nieuwe continent. Omwille van die « veramerikanisering », die hij in Europa meer en meer zag groeien, abstraheerde hij sommige elementen om zo, als het ware, de invasie van het Amerikaans gedachtegoed in te dijken en aan banden te leggen. Toch kwam LEBEAU niet meer uit de ban van de « American Dream ». Hij raakte in vervoering door het oeuvre van ARMAN en Roberto LONGO, maar enkele ontmoetingen met de Amerikaans-Bulgaarse inpakkunstenaar CHRISTO en de bewondering voor diens projecten, brachten hem op nieuwe wegen. Zijn werk werd driedimensioneel en resulteerde in een nieuwe cyclus die als het ware een osmose werd tussen fotorealistische- en hyperrealistische schilderkunst waarbij de integratie van recyclage-, verpakkings- en consumptiemateriaal voor het compositorisch evenwicht moest zorgen. De cycli volgden mekaar heel snel op. Twee jaar later escaleerde de fantasie van een onrustige kunstenaar en zijn passie voor de media in een reeks werken waar de « wereldkranten » en hun « headlines » of hun « scoops » het thema vormden van een tentoonstelling « Hot Headline News ». Sindsdien is Philippe LEBEAU zijn eigen artistieke wereld blijven opbouwen, steeds nauw verbonden aan de Amerikaanse cultuur. Hij verwerkt de oude Indiaanse gebruiken, de diepe wonden van het slavendom, het bombastische etiquette van de elitaire US-burger in contrast met het alledaagse, soms banale van de consumptiemaatschappij en de doorsnee-hamburgercultuur van de gewone man. Met andere woorden - of liever met een picturale vaardigheid - vereeuwigt Philippe LEBEAU realiteit en relativiteit door middel van een bezadigde, ludieke benadering van de kunst in al zijn vorm en kleur. Hij is en blijft een kunstenaar die de perfectie nastreeft, maar die ze af en toe - heel bewust - even vervormt en geweld aandoet om er de nadruk op te leggen dat niks perfect kan zijn. Zijn werk getuigt van een eeuwig optimisme en een onverzadigbare drang om steeds vernieuwing te brengen. Het merkwaardige in het totaaloeuvre van LEBEAU is het feit dat er een rechtlijnigheid is, een rode draad die steeds terugkomt, met name zijn liefde voor Amerika en die passie voor het verhalen van zijn reisindrukken, met een scherp oog voor detail en een diepgaande eigen filosofische benadering…


    Over « Le Jardin des Tarots »Op fraaie en speelse wijze heeft de Franse kunstenares Niki de Saint Phalle (1930-2002) de sculpturen van het beeldenpark van Bomarzo in een eigen beeldentuin verwerkt. Zij begon in 1978, bijgestaan door de Zwitserse kunstenaar Jean Tinguely en andere kunstenaars en handwerklieden uit diverse landen, met de bouw van haar zogeheten 'Tarot-Garden' (Giardino dei Tarocchi) op een heuvel vlakbij het plaatsje Capalbio, dat nog net in Toscane ligt, aan de grens met Latium, dicht aan de kust van de Middellandse Zee.De tuin is het toneel van reusachtige sculpturen,waarvan sommige bewoonbaar zijn. De voornaamste inspiratiebronnen bij de aanleg van de Tarot-tuin waren voor Niki de Saint Phalle behalve natuurlijk deTarotkaarten, ook het Parque Guell in Barcelona van Gaudi, de tuin van de Villa d'Este in Tivoli, en het beeldenpark van Bomarzo.De kunstenares schreef zelf over het ontstaan van haar tuin in een in 1984 verschenen boek over haar werk:,,In Toscane schiep ik mijn plastische versie van de Tarotkaarten, die mij altijd al gefascineerd hebben. Ik herinner mij nog goed dat ik T.S. Elliot's 'Wasteland' las en mij over die geheimzinnige verwijzing naar de Gehangene, de twaalfde kaart, verwonderde. Aan de Tarot heb ik een beter begrip van de spirituele wereld en de problemen van het leven te danken - ook het inzicht dat ieder probleem opgelost moet worden, zodat men nieuwe horden kan nemen, om tenslotte de innerlijke harmonie en de tuin van het Paradijs te bereiken.Italië beschikt over een belangrijke traditie van fantastische tuinen; de beroemdste zijn het park van de Villa d' Este en Bomarzo, negentig minuten met de auto van mijn Tarottuin vandaan. Bomarzo oefent op mij een bijzondere aantrekkingskracht uit. Een van de centrale figuren vanmijn tuin, de Hogepriesteres met de geopende mond – waaruit eens water zal komen en over de treden zal vloeien- stelt zowel een hommage aan de geheimzinnige sculpturen van Bomarzoals aan de Villa d' Este voor. Het dromerige van Bomarzo met zijn zeemeerminnen, Giganten, monsters en de scheve torenheeft mijn werk beïnvloed. Ook symbolisch gezien zijn er tussen beide tuinen overeenkomsten. De alchemie is de sleutel tot 'Bomarzo', de archetypen zijn dat tot de mijne.''Het duidelijkst met 'Bomarzo' verwant is inderdaad het beeld van 'de Hogepriesteres' -het reuzenhoofd waarop zich overigens nog een kleiner hoofd bevindt, getiteld 'de Magiër'. Het reuzenhoofd met de naar de opengesperde mond lopende 'watertrap' toont grote gelijkenis met de Muil van Bomarzo. Maar ook andere sculpturen in de Tarottuin herinneren aan het beeldenpark van Bomarzo: er is 'de Keizerin', de reusachtige sculptuur die in de vorm van een gekroonde Sfinx is gebouwd en dienst doet als woonhuis en atelier van de kunstenares, en er zijn een toren en een draak aanwezig.Door deze gelijkenissen en de surrealistische sfeer kan de Tarottuin van Niki de Saint Phalle met recht 'een twintigste eeuws Bomarzo' genoemd worden.


    De Verzameling Thomas Neirynck 2004 in de Bellevuemusea in BrusselDe verzameling Thomas Neirynck, die onlangs aan de Koning Boudewijnstichting werd geschonken, omvat meer dan 700 werken. Het merendeel daarvan komt uit de invloedssfeer van de Cobra-beweging (1948-1951), een aantal andere uit verschillende naoorlogse abstracte stromingen. De Koning Boudewijnstichting stelt een selectie van een zestigtal schilderijen, tekeningen en sculpturen tentoon in de Bellevuemusea in Brussel, van 14 mei tot 26 september 2004. Daar zijn werken bij van onder meer Pierre Alechinsky, Bram Bogart, Jo Delahaut, Serge Vandercam, Louis Van Lint, Maurice Wyckaert.Thomas Neirynck heeft zijn verzameling aan de Koning Boudewijnstichting toevertrouwd om het voortbestaan ervan te verzekeren. Daarmee gaat hij in op de opdracht van de Stichting, haar filantropische missie en haar inzet voor het roerend cultureel erfgoed. De verzameling is nu openbaar kunstbezit geworden en verwerft daardoor een unieke status: zij is de referentieverzameling van de abstracte kunst in België na 1945. Het “Fonds Thomas Neirynck” dat door de Koning Boudewijnstichting wordt beheerd, zal nauwlettend toezien op de conservering, de bescherming en de valorisatie van de verzameling. In samenspraak met Thomas Neirynck zal de Stichting de collectie in bewaring geven bij de ULB. Later zal ze worden tentoongesteld in Huis Bernheim, waarin verscheidene universitaire onderzoekscentra van de Ecole d’histoire de l’art zullen worden ondergebracht. Dat wordt een nieuw museum, maar daarnaast zal Huis Bernheim een plaats zijn voor dialoog met het kunstwerk, een trefpunt voor de jeugd en een ruimte voor ontdekking en verkenning. Thomas Neirynck is een belangeloos mecenas in de ruimste betekenis van het woord. Van Bram Van Velde tot Michaux, van Alechinsky tot Jorn, van Van Lint tot Dotremont, voor Thomas Neirynck schuilt achter elk van hun werken een herinnering, een emotie, een persoonlijkheid. Tevens zorgde hij er als mecenas voor dat de kunstenaars van hun kunst konden leven.Bezoekers van de tentoonstelling in de Bellevuemusea krijgen een (gratis) begeleidende publicatie.Van 14 mei tot 26 september 2004Bellevuemusea Paleizenplein 5-7, 1000 BrusselOpen van 10 tot 18 uur, behalve op maandagInfo: 070-233 728


    Helemaal op het einde van de 19de eeuw liet de internationaal bekend geworden Constantin Meunier (1831-1905) zich in de Abdijstraat te Elsene een woning met atelier bouwen. Hij bracht er de laatste vijf jaar van zijn leven door. In 1936 kocht de Staat dit huis alsook de aanzienlijke collectie van meer dan 700 kunstwerken die er werd bewaard. In 1939 ging het open voor het publiek. In dit huis, dat werd toegevoegd aan de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België en gerenoveerd in 1986, wordt een keuze van ongeveer 130 werken en documenten tentoongesteld. Ze laten vooral de evolutie zien die de meester tussen 1875 en 1905 doormaakte, de periode die hij zelf zijn tweede leven noemde. Toen wijdde hij zijn talent aan de sociale en industriële aspecten van België, aanvankelijk in de schilder- en tekenkunst en vanaf 1885 opnieuw in de beeldhouwkunst, waarin hij ook een van de allergrootsten werd.Meunier creëerde een heel volk uit gips en brons, waarmee hij een stempel op zijn tijd drukte en nog lang de realistische kunst in de eerste decennia van de 20ste eeuw beïnvloedde.Hij begon zijn carrière als schilder met als basis de Academie voor Schone Kunsten te Brussel. Zijn picturaal oeuvre is echter van geen bijzonder hoge artistieke waarde, hoewel ze thematisch belangrijk is. Zijn aandacht ging naar volkse onderwerpen en de dagdagelijkse leefwereld van de arbeiders, hun levens- en werkomstandigheden. Hij is de picturale biograaf van het leven in de Borinage van de 19de eeuw. Vanuit zijn tekeningen vond hij de weg naar zijn typische bronzen arbeidersfiguren die hem wereldbekend zouden maken.De werkmansfiguren van Meunier gaan niet gebukt onder hun arbeid. Het zijn edele, fiere werkers. Wilskrachtige, majestueuze, verbeten, enigszins melancholische, maar fiere massieve gestalten, zonder enig narratief detail weergegeven. Kortom, de mengeling van fors heroïsme, zelfzekerheid en ruwe zwaarmoedigheid. Er is geen abstract symbolisme, noch spektakel. Enkel de wijze om in de ruimte de figuur krachtdadig fysisch en mentaal te laten vertoeven karakteriseert de volumetrische vormzetting van de menselijke gestalte. Verder zet Meunier geen verhaal aan, brengt geen enkel overbodig commentaar dat het “drama” zou kunnen verstoren. Hij brengt een pak menselijke ellende en vernedering, die als metafoor zou kunnen fungeren voor het totale sociale arbeidersleven uit die tijd.Meunier lijkt mij zowat één van de onterecht meer miskende beeldhouwers uit de 19de-20ste eeuw. Zijn engagement en zijn “métier” verheffen hem echter tot het symbool van de beeldende kunstenaars met oog voor het sociale onrecht uit deze voor de arbeidersklasse penibele tijd.Zijn atelier, de collectie en het nagelaten oeuvre nodigen uit tot een bezoek aan een klein, doch compleet museum, waar het oeuvre van de gevoelsmens Meunier tot zijn recht komt.Constantin MeuniermuseumAbdijstraat 591050 ElseneOpen: dinsdag tot vrijdag van 10 tot 12 en van 13 tot 17 uur. Informatie 02 648 44 49


    Henri Matisse liet aan zijn geboortestad, Le Cateau-Cambrésis, een deel van zijn werk na op voorwaarde dat het zou ondergebracht worden in een museum.Een toeristisch circuit brengt u tevens naar de plaatsen waar de schilder zijn jeugd doorbracht in het noorden van Frankrijk en in de streek van de Aisne.Geboren in een Franse bourgeoisie-familie te Le Cateau-Cambrésis in 1869 studeerde hij aanvankelijk rechten en kwam hij terecht op het Ministerie. In 1892 trekt hij weer naar Parijs, waar hij destijds student was geweest, en laat hij zich inschrijven aan de Académie Julian en volgt avondcursus aan de "Ecole des Arts décoratifs". Beslissend is hier zijn kennismaking met Albert Marquet en met Gustave Moreau. Hij krijgt ook contact met Georges Rouault, Charles Camoin, Henri Manguin en met de Belg Henri Evenepoel, zijn latere geestesgenoten in het fauvisme. Aanvankelijk vertonen zijn doeken een eerder omfloerst poëtische Nabis-atmosfeer. Zijn palet gaat echter opklaren, nadat hij het werk van Vincent Van Gogh en Camille Pissarro heeft leren kennen. Hij trouwt in 1898 en verblijft kort in Londen, waar hij zich verdiept in het werk van William Turner. Hierna leert hij de zuiders helle kleuren kennen op Corsica. In 1899 keert hij terug naar Parijs, op de Quai Saint Michel, waar hij woont tot 1907. Na een kort verblijf, in 1904, bij Paul Signac in St.Tropez gaat hij zelfs het pointillisme beoefenen. "Luxe, calme et volupté" ontstaat, naar een gedicht van Baudelaire. De zomer van 1905 brengt hij door te Collioure. 1905 is het jaar waarop de naam Matisse plots en voorgoed op de voorgrond treedt. Hij wordt gezien als de grondlegger van het fauvisme, de stijl met de fel contrasterende kleuren naast elkaar zonder enige overgang, waarbij de harde confrontaties niet eens getemperd worden. De journalist-criticus Louis Vauxcelles scheldt de exposanten op het "Salon d'automne" uit voor “les fauves” en meteen is de toon gezet voor de groep fauvisten als Matisse, Marquet, de Vlaminck, Derain ea. "La fenêtre ouverte à Collioure" en "La femme au chapeau" waren de gewraakte werken van Matisse, op deze expositie.De kritiek was vernietigend. Men schreef oa."...Uitgenomen de gebruikte materialen, heeft dit alles niets meer met schilderwerk te maken. Het zijn barbaren die men bij ongeluk verf in handen gaf, kinderen die men naar hartelust met een schildersdoos liet morsen...". Henri Matisse was een meerzijdig kunstenaar, die naast het schilderen ook in het tekenen, de grafiek, de decoratie en de sculptuur telkens meesterlijke hoogtepunten creëerde. Zelfs literair presteerde hij, in 1908, "Notes d'un peintre". Intussen, in 1907, hadden Picasso met zijn ophefmakende "Demoiselles d'Avignon" en Cézanne met zijn retrospectieve expo in het "Salon d'automne" van datzelfde jaar, de weg geopend naar het nieuwe kubisme. Maar Matisse bleef zijn kleurentechniek trouw en vond erkenning bij de grote vreemde verzamelaars, zoals Stein, Morozov en Chtchoukine. Voor deze laatste maakt hij "La musique" en het heerlijke "La danse", in 1909. Over dit laatste zegt hij "...Trois couleurs pour un vaste panneau de danse: l'azur du ciel, le rose des corps, le vert de la colline ...". In 1921 vestigt hij zich in Nice, dat hij verlaat voor Cimiez, in 1938. In 1943 gaat hij in Vence wonen. Het wordt de periode van zijn "papiers gouaches et découpés", waarover hij zegt: "Découper à vif dans la couleur me rappelle la taille directe des sculpteurs." Henri Matisse triomfeert op de grote exposities zowel van Londen, als te New York, als in Moskou. In 1948 creëert hij zijn schitterende "Saint Dominique" bestemd voor de kerk van Notre-Dame-de-Toute-Grace op het plateau van Assy. Het orgelpunt van zijn kunst zet hij bij de inhuldiging van zijn Dominicaner-kapel te Vence. Hij sterft op 3 november 1954 in zijn appartement in het Hotel Regina te Cimiez, nabij Nice.

  • SINT-MARTENS-LATEM, kunstdorp in Vlaanderen

    Het kunstgebeuren in Latem en Deurle bloeit als nooit tevoren. Er zijn niet minder dan 114 inwoners die zich in één of andere kunstvorm, gaande van muziek, lyriek en poëzie, over toneel naar beeldende kunsten, willen uiten en daar in min- of meerdere mate ook in slagen.Ik ga, als recensent, van het feit uit dat iedere vogel zingt zoals ie gebekt is. Niet alles wat voorgeschoteld wordt is kunst met "K", maar de poging om daartoe bij te dragen is méér dan lovenswaardig.De discussie over wat estethisch verantwoord is, laat ik wijselijk in het midden.Wel moet ik vaststellen dat de kunstenaars zélf heel makkelijk kritiek spuien over collegae en hun vaak onkunde of amateurisme verwijten. Dit fenomeen geldt zowat overal waar artistieke bedrijvigheid heerst. Kunstbeoefenaars kunnen hard zijn voor mekaar en nochtans is kunst de aller individueelste expressie van de aller individueelste emotie. Deze misvatting over kunst ligt aan het feit dat de meeste denken dat een academische opleiding garant staat voor artisticiteit. Nochtans is het meestal zo dat artiesten die dat keurslijf van zich kunnen afschudden, die academische opleiding zonder enige schroom naast zich kunnen neerleggen en iets meer van zichzelf in hun werk leggen, méér dimensie geven aan hun oeuvre. Zij scheppen een totaal eigen wereld. Academisch geschoold zijn is niet altijd een waarborg om het waar te maken in een heel aparte wereld als die van de kunst, maar het kan een stevige basis zijn om door het aanwenden van een eigen ideeëngoed een vaste stek te veroveren op de hedendaagse kunstscène. Precies het protectionisme en het blijven vasthouden aan de traditie van de zogenaamde Latemse School is een rem op de uitstraling en overbrenging van de hedendaagse kunst in Sint-Martens-Latem.Het is nu eenmaal een feit dat de meeste hedendaagse kunstenaars - waar ook ter wereld - vandaag de dag niet aan hun trekken komen, maar vergeet niet dat Van de Woestyne, De Smet, Permeke, de Saedeleer en hun companen, tijdens hun actieve loopbaan ook die waardering niet hadden, die ze vandaag wel hebben. Toen was het werkelijk l'art pour lard. Hun kunstwerken werden - soms met tegenzin van de boer - geruild tegen spek, brood of eieren... Deze loutere, nuchtere vaststelling wordt door veel hedendaagse kunstenaars opzij geschoven.Galerijhouders en kunsthandelaars houden zich vooral aan ronkende namen en hebben noch de moed, noch het kapitaal om te investeren in een signatuur die het nog moet maken. Ook de verzamelaar kreeg een andere visie. Meestal telt die liever wat meer geld neer voor een minder werk van grote signatuur, dan diezelfde of een mindere som te spenderen aan het - misschien mooier ogend - oeuvre van een onbekende, nog niet gekwoteerde artiest. Wie er nu ongelijk heeft zal de tijd moeten uitwijzen.Anderzijds is het ook zo dat vele van onze hedendaagse, regionale kunstenaars geen respect kunnen opbrengen voor het oeuvre van o.m. Jean-Michel Basquiat, Sam Francis, Karel Appel, Paul Klee, Cy Twombly, James Brown en, dichter bij ons, Jan Fabre, Panamarenko, Guillaume Bijl en Wim Delvoye of er zelfs nog nooit over gehoord hebben.De meeste schilders uit de Leiestreek vinden het opportuun te blijven teren op de faam van hun voorgangers en steevast de figuratieve, neo-impressionistische of realistische weg te blijven bewandelen. Misschien hun goed recht, maar waar ligt nu het verschil tussen professionalisme en het amateurisme? Zelfs een ongeoefend oog zal niet de minste moeite hebben om de kunstenaar met bagage te onderscheiden van de hobbyschilder, maar heeft die amateur daarom minder verdienste? Nee, maar die amateur moet dan wel die kritische benadering van een kennerspubliek kunnen aanvaarden. Kunstenaar worden gaat niet van vandaag op morgen. Je moet je steeds weer bewijzen en streven naar maturiteit, zowel in techniek als thematiek. Kom naar buiten met je werk als je denkt daar klaar voor te zijn, maar wees in de eerste plaats héél kritisch voor jezelf en laat de anderen ongemoeid. Zelfkritiek siert de kunstenaar, maar dat hebben velen nog niet begrepen...


    Véronique Vindevogel volgde na haar humaniorastudies vier jaar keramiekkunst aan de Stedelijke Academie van Aalst waar ze les kreeg van haar vader, de Latemse beeldhouwer Geo Vindevogel. Vervolmaakte zich daarna aan de Koninklijke Gentse Academie voor Schone kunsten bij Carmen Dionyse.Gaf later zelf les aan de Stedelijke Academie te Deinze.In 1978 stelde ze voor de eerste maal tentoon in de toenmalige « Galerij Georges Buysse » te Sint-Martens-Latem.Haar œuvre was in eerste instantie sterk beïnvloed door de Pre-Columbiaanse keramieken.Gepassionneerd door natuur en reizen, met een voorliefde voor Marokko, wordt ze het laatste decennium vooral aangetrokken door de Afrikaanse kunst en haar vormentaal.Haar hoofdthematiek blijft echter de estethische beweging van mens en dier. Deze lijn houdt ze grotendeels aan. Techniek, handvaardigheid en relativiteitszin hebben haar echter milder gemaakt in de veruiterlijking van haar creaties.Ze houdt van experimenteren met chamotte, witte en zwarte klei en heeft een totaal eigen glazuurtechniek

  • MIMMO ROTELLA, collages en décollages

    Het werk van Mimmo Rotella is één van de eerste vormen van POP-art die we kennen.In de jaren 50 wordt de kunstwereld opgeschrikt door Mimmo Rotella, die een vernieuwende beeldtaal introduceert; de collage. In het lusteloze Rome van Fellini's La Dolce Vita experimenteert deze bijzondere kunstenaar met de nieuwe vormen van communicatie: reclame, film, politiek. Hij liep hiermee wel tien jaar vooruit op de latere ontwikkelingen van Pop Art. Hij scheurde de affiches van de muren van de eeuwige stad en plakte ze op doek om ze vervolgens te manipuleren tot een nieuwe visie op massamedia door ze uit hun gewone context te halen en te bewerken met scheuren. Met het verscheuren van de grote iconen van het witte doek ontrukt hij hen aan de collectieve verbeelding en met dynamische geestdrift verdrijft hij de beelden uit het gemeengoed en verheft hen tot kunstwerk. De 'schilderijen' van Marilyn Monroe, Charlie Chaplin, Sofia Loren, Liz Taylor, Marlene Dietrich, Rita Hayworth, Clark Gable, John Wayne krijgen een geheel nieuwe lading door de intelligente interpretatie van Mimmo Rotella. Van idool naar spiegelbeeld van de samenleving met haar ontmenselijking, hetzij (in de traditie van het Nouveau Réalisme) met een gezonde dosis humor. In de jaren 60 werkt Mimmo Rotella samen met kunstenaars als Yves Klein, Arman, Jean Tinguely, en Raymond Hains onder de noemer van de Franse versie van de Pop Art; het Nouveau Réalisme (dat 'poëzie' maakt met de afvalproducten van de moderne samenleving). In deze periode komt het werk van Mimmo Rotella tot zijn volle wasdom. Het werk van Mimmo Rotella staat aan het begin van een tijd waarin de mediacultuur een steeds belangrijkere rol gaat spelen in een samenleving die steeds vluchtiger wordt. Dit maakt dat zijn kunst een zeer precies historisch moment vertegenwoordigt. Zijn schreeuwende kleuren geven de kijker stof tot nadenken over de realiteit van de door media overspoelde stadscultuur en brengen de kijker, door de poëtische lading die hij er in aanbrengt, tot een overpeinzing hiervan. De strijdvaardigheid en innovatie waarmee Mimmo Rotella het begin van het mediatijdperk inluidt maakt hem tot één van de belangrijkste Europese kunstenaars van deze tijd. De hoogtepunten van zijn carrière zijn ondermeer de expositie High and Low van het MoMa in New York in 1990, een solo expositie in het Centre Pompidou in Parijs in 1996, de Halls of Mirrors- expositie in het MoCa in Los Angeles in 1994. Tijdens de 49ste Biënnale van Venetië wordt hij uitgenodigd in het kader van zijn historisch belang in de ontwikkeling van de hedendaagse kunst. De op film geïnspireerde werken van Mimmo Rotella laten goed zien dat investeren in kunst hetzelfde is als investeren in energie, of zoals de kunstenaar het zelf verwoordt: "talent is niets zonder creatief taalgebruik."


    Jean-Michel Folon (geboren te Ukkel op 1 maart 1934) leidt een internationale artistieke carrière sedert de jaren '60. Zijn mannetje met de hoed deed lange tijd dienst als generiek van de Franse televisiezender Antenne 2. Op 21-jarige leeftijd beslist Folon een punt te zetten achter zijn architectuurstudies aan de "Ecole supérieure de la Cambre" te Brussel. Hij wil de grote stad tekenen, het leven van de metropool. In enkele maanden tijd vindt hij zijn thema's, zijn stijl. Zijn tekeningen, die een boodschap uitdragen van moderniteit, worden gepubliceerd in tal van kranten en tijdschriften en kennen heel wat bijval. Met weinig middelen maar steeds met grote doeltreffendheid weet Folon aantrekkingskracht te combineren met diepzinnigheid. Zowel in zijn illustraties van boeken van zijn lievelingsauteurs (Kafka, Borges, Vian, Prévert) of in zijn affiches voor zaken die hem nauw aan het hart liggen (Verdrag van de rechten van het kind) staat steeds één thema centraal: de mens. De mens en de stad, de natuur en het milieu zijn thema's die de kunstenaar aanspreken. Naast een grote muurschildering voor het Brusselse metrostation Montgomery verwezenlijkte hij ook een muurversiering voor Waterloostation in Londen alsook het wandtapijt van het "Palais des Congrès" in Monaco. Zijn aquarellen werden tentoongesteld van de Verenigde Staten tot in Japan via Italië, Parijs of het zuiden van Frankrijk. In oktober 2000 werd in België en meer bepaald in Waals-Brabant een Stichting Folon in het leven geroepen. Deze stichting is gehuisvest in de hoeve van het domein van Terhulpen. Deze 19de-eeuwse hoeve wordt omringd door een park van zo'n 220 ha, dat vroeger eigendom was van de familie Solvay. Dit domein is één van de mooiste parken van Europa en werd in 1993 uitgeroepen tot "uitzonderlijk patrimonium" van Wallonië. In 1995 werd het aangekocht door het Waalse Gewest. Op dat ogenblik was Folon op zoek naar een plaats waar hij zijn werken kon tentoonstellen en een stichting kon oprichten. Aangezien de hoeve onder monumentenzorg werd geplaatst werd zij omgevormd tot een museum zonder te raken aan de buitenkant van het gebouw. Aanvankelijk had Jean-Michel Folon plannen in Parijs of Venetië. Hij verklaart hierover het volgende: "Eigenlijk droomde ik ervan hier iets te verwezenlijken. Het Solvaydomein is de ideale plaats voor de ontmoeting tussen een kunstwerk en een tuin en het begin van een mooi liefdesverhaal tussen beide. Mijn werken hebben het reeds sedert jaren over de bomen, de vogels, de natuur. Elk jaar komen zo'n 300.000 mensen naar deze prachtige plek om er de natuur terug te vinden. Deze plaats behoort aan hen toe."De werken van Folon (aquarellen, schilderijen, beeldhouwwerken, wandtapijten, gravures, affiches, enz.) komen in deze omgeving volledig tot hun recht. Zij worden tentoongesteld volgens de technieken van de moderne museografie in een aangepaste visuele en geluidsenscenering. Voortaan kan de bezoeker er de werken bewonderen die de kunstenaar heeft gekoesterd "om ze ooit in één en dezelfde plaats samen te kunnen brengen".


    Wordt in 1929 te Shanghai in de Volksrepubliek China geboren.Wijkt uit naar Frankrijk, waar hij in de fifties te Parijs actief samenwerkt met Appel, Alechinsky en Jorn, stichtende leden van de Cobragroep.Vestigt zich in 1961 definitief in New York, maar houdt er in Amsterdam een studio-atelier op na, die hij veelal deelt met Appel en Corneille, kunstenaars waarmee hij steeds een goede relatie onderhouden heeft. In 1974 neemt hij de Amerikaanse nationaliteit aan, maar in 1993 vestigt hij zich definitief in Amsterdam. Het oeuvre van Walasse TING is fleurig en kleurrijk. De vrouw staat bijna steeds centraal, omringd door veelkleurige papegaaien, vogels allerhande, gevlekte pony's en speelse of slapende katten. Zijn werk is frêle, haast vrouwelijk te noemen en straalt nu eens een merkwaardige tederheid uit en is dan weer sterk erotisch geladen. Met een subtiele penseel- of pennentrek accentueert hij de ‘onschuld’ en de vertederende schoonheid van de vrouw en verheft haar tot een droomfiguur, waar iedere man finaal voor valt. Zijn paarden, katten, landschappen en stillevens zijn dan weer sterk beïnvloed door de Chinese schilderkunst. Walasse Ting werkt vooral met acryl op rijstpapier omdat hij met deze materie het best zijn poëtische gevoelens en zijn sterk filosofisch geladen ideeëngoed kan uiten.Het geheel van zijn oeuvre is bijzonder romantisch en kleurrijk en zou eventueel kunnen relateren met dat van Gauguin, Foujita en de verfijndheid van de kunst van Marie Laurencin.Het oeuvre van Walasse TING is in het bezit van 's werelds belangrijkste musea, als o.a. The Museum of Modern Art, Metropolitan, Rockefeller University, Guggenheim (allen New York); Pasadena Art Museum, Stedelijk Museum van Amsterdam, Centre Georges Pompidou (Parijs); Silkeborg Kunstmuseum (Kopenhagen), The Israël International Museum (Jeruzalem) en behoort tot de belangrijkste internationale kunstcollecties.


    DE LATEMSE GALERIJ, bijdrage tot herwaardering van Latemse dorpskernHet beschermd dorpsgezicht van kunstenaarsdorp Sint-Martens-Latem is de laatste jaren flink veranderd.Het aloude dorpscafé en het in de jaren dertig gebouwde gemeentehuis werden met de grond gelijkgemaakt om plaats te maken modernere constructies.Na vijf jaar weldoordachte renovatie kreeg De Klokkeput een opfrisbeurt en sinds 15 december 1996 is ook de, tot ver over de grenzen gekende, Latemse Galerij opnieuw toegankelijk voor het groot publiek.De Latemse Galerij lijkt ons een interessant item om even bij stil te staan.De historiekVoor het ontstaan van de Latemse Galerij gingen we te rade bij ereburgemeester Raf Van den Abeele, de geestelijke vader van én De Klokkeput én De Latemse Galerij.Vernieuwing drong zich opBij het overlijden van Miel De Cauter, in 1976, verdween de sfeer en de gezelligheid van het artistiek trefpunt. De Klokkeput werd een exclusief restaurant, maar de vzw bleef de Latemse Galerij tot begin de negentiger jaren uitbaten.Toen ook Sint-Martens-Latem, Kunstenaarsdorp afhaakte, verdween het epicentrum van de gemeentelijke kunstbeleving en verplaatste het zich naar Deurle, met D'Ouwe Hoeve en De Zonnedans als artistieke verzamelpunten.Thans, na drie jaar renovatiewerken, opende de Latemse Galerij echter opnieuw haar deuren.Het concept is van het architectenbureau De Meester-Berteloot, oogt binnenin modern, zonder aan de heemkundige waarde van het pand te schaden. Het is een voorbeeld van een geslaagd huwelijk tussen een oudvlaams gebouw en een moderne interieurarchitectuur.Sinds 15 augustus 1996 is Mevrouw Chris Prieels-Esprit gastvrouw in een tentoonstellingsruimte, die, in de geest van de bestaande architectuur, de klassieke - met de moderne kunst verzoent.De Latemse Galerij heeft zich tot doel gesteld een nieuw artistiek trefpunt te worden in de kern van het kunstenaarsdorp.Naast de bekende meesters van beide Latemse Groepen, hun volgelingen als Vic Dooms, Piet Bekaert, Maurice Schelck, signaturen als Dali, Delvaux, Ensor en Magritte, wil De Latemse Galerij het publiek ook beter vertrouwd maken met internationale figuren uit de Cobrabeweging, Nieuw Realisme, Surrealisme en Pop-Art.Namen als Karel Appel, Pierre Alechinsky, Asger Jorn, Arman, Cesar, Christo, Rauschenberg, Reinhoud, Niki de Saint-Phalle, Lalanne, Bernar Venet, Andy Warhol en TomWesselmann klinken in Sint-Martens-Latem, bakermat van impressionisme en Vlaams-expressionisme, nog vreemd in de oren, maar daar wil De Latemse Galerij verandering in brengen.De galerij opende officieel haar deuren op 9 februari 1997 met een tentoonstelling rond Karel Appel en de Cobrafiguren in harmonie met het oeuvre van de Nieuwe Realisten.In permanentie zijn er ook sculpturen van de Belgische beeldhouwers Jan Desmarets, Herman Van Nazareth, Liévin d’Ydewalle, Hubert Minnebo, en een exclusief aanbod van schilderijen en gouaches van Roger Raveel, huidig artistiek coryfee uit de Leiestreek.Deze unieke locatie straalt opnieuw de cultuur en charisma uit waarvoor ze decennia geleden werd opgericht.