DE NARRATIEVE KUNST VAN COMBAS IS POP(ULAIR)!

Robert Combas kun je niet in het keurslijf van één of andere strekking snoeren. Zijn œuvre is een spontane uitdrukking van een onuitputtelijk gevoel van humor, satire, ironie en – God betere het - de naakte werkelijkheid van een nu eens tedere en dan weer harteloze wereld. Zijn werken variëren van maatschappijkritisch naar  poëtisch en zijn een typisch voorbeeld van de narratieve schilderkunst sinds de jaren tachtig. Zijn oeuvre overstijgt zowel het wilde, eerder ongecontroleerde van zijn Duitse tijdgenoten als het meticuleuze en intellectuele van de transavangardekunst.
Combas wordt vaak op één lijn geplaatst met Basquiat, Haring, Crash en geestverwanten  maar de ‘Parijzenaar’ uit Sète is naar mijn gevoel vindingrijker, kleurrijker en fijnzinniger dan eerder genoemden. Maar, schiet niet op de pianist als je het met die benadering niet eens bent want een recensent heeft ook recht op een eigen appreciatie, zelfs als die indruist tegen de visie van zijn collegae.
Ik zou de minzame, enigszins introverte Robert Combas eerder vergelijken met ‘BD-iconen’ als Lichtenstein, Erro en Spiller maar dan met veel meer temperament en kleurgeweld.
In Amerika werd toentertijd de verfrissende vernieuwing en originaliteit van de ‘Figuration Libre’ niet zo gunstig onthaald, laat staan geapprecieerd. De opkomst van Lichtenstein en Keith Haring was voor de Amerikaanse ‘kunstbaronnen’ (lees promotoren) een gezegend moment om  de chronologie en de vindingrijkheid van de ‘Figuration Libre’ op het achterplan te brengen, zodat de indruk werd gewekt dat de Fransen eigenlijk ‘maar’ volgelingen waren van de Amerikaanse inventiviteit, een ‘statement’ die de realiteit binnen de kunstgeschiedenis totaal vertekent.
Combas zegt zelf eerder meer voeling te hebben met de ‘Neue Wilden’ en dan vooral naar de geest.
Combas, Di Rosa, Boisrond en de andere spitsbroeders waren enige tijd gekast in de Figuration Libre. Maar zij verschillen totaal van wat enerzijds hoofdzakelijk expressionistische of geestelijke invloeden lieten geloven en anderzijds omwille van een onmiskenbare achtergrond van de sex, drugs, rock and roll uit het punktijdperk, die enige affiniteit leek te vertonen met de Franse levensstijl uit de Gainsbourgperiode en een libertijnse denkwereld. Die lijn kon geenszins op plastisch vlak worden doorgetrokken.
De kunstenaars van de ‘Figuration Libre’ waarvoor de naam bedacht door de Frans-Zwitserse kunstenaar Ben Vautier en waarvan Robert Combas vrij vlug de ‘chef de la bande’ was, hadden nochtans qua stijl weinig raakpunten, tenzij wellicht dat uitbundige en het ongezouten uitbeelden van ‘hun’ realiteit. Zij waren eigengereid, vrij en brachten een frisse reactie op het constructivisme, minimalisme en het conceptuele, strekkingen die toen de kunstwereld beheersten.
Robert Combas is filosoof, maar in de eerste plaats schilder, zij het in zijn typische, heel complexe en spontane stijl : politiek en vooral emotioneel (seksueel) geladen, alsof hij het geweten van de mensheid wil veruiterlijken en een persoonlijke toets aanbrengt door het verweven van zijn eigen visie op de wereld. Zijn manier van schilderen en ‘vertellen’ geeft de hedendaagse schilderkunst een totaal nieuwe impuls en een ruimere dimensie. Zijn œuvre en de schitterende ‘ondertiteling’, die nu eens poëzie is en dan weer een manifest, schopt de aandachtige kijker een geweten of beter gezegd, brengt hem aan het denken.
Hij vangt het koloriet in sterk gestructureerde zwarte contouren, die de kleuren nog meer uitstraling geven.
Robert Combas is de ‘paus’ van de hedendaagse beeldtaal en dwingt door een totaal eigen stijl  en zijn ironische ondertoon een onmiskenbare hoofdrol af op het ‘toneel’ van de actuele kunstscène.

Hij slaat en zalft tegelijk. Hij leeft en werkt in een compleet eigen wereld en maakt zich weinig zorgen over wat het grote publiek van hem denkt. Combas weet wat de impact is van zijn thematiek en overtuigt zijn publiek dat alles relatief is of moet gerelativeerd worden. Zijn ‘beeldverhalen’ zijn parels van nu eens satire of surrealisme, dan weer van vertedering of harde realiteit.

Robert Combas, ‘Mots d’Oreilles’, tot 25 september, Magazinne del Salle, Venezia
Robert Combas, ‘Bonjour’, Museum Jan van der Togt, Amstelveen, van 3 september tot 9 oktober 2005.

De commentaren zijn gesloten.